vorige | begin | volgende

 

 

 

De Koninklijke Handboogmaatschappij

“EDEL TIJDVERDRIJF”

(1869 – 1969)

 

 

 

     

    2.  Voorgeschiedenis

     

     

     

         Het boogschieten is bijna zo oud als de mensheid zelf. Boog en pijl was het onmisbaar wapen bij oorlog en jacht. Bij de Oud-Grieken en Romeinen behoorde het boogschieten bij de opvoeding van elk adellijk man. Een kundig boogschutter stond hoog in aanzien en werd met eerbied bejegend.

     

         Een Romeins dichter schreef zelfs: - Pudor est nescire sagittas – Schand over hem die niet met boogschieten vertrouwd is.

    Onze “aloude gilden’ beoefenden het boogschieten op verschillende manieren, zoals met hand- of kruisboog, horizontaal of verticaal. Sommige bestonden nog vóór de uitvinding van het buskruit (15de eeuw).

     

         Door het gebruik van buskruit, geweer en kanon, hadden boog en pijl weldra afgedaan als strijdwapen. Toch bleven vele gilden het moeilijke boogschieten verder beoefenen meer als ontspanning, aangevuld met – wat steeds tot hun gemeenschapsleven behoord had  het teerfeest, het groepsdansen en andere folkloristische schutterijen hun ontstaan in 16de en 17de eeuw.

     

         In onze gewesten zullen de meeste schuttersverenigingen wel ontstaan zijn op de boerenerven van die tijd. Er is wellicht geen enkele hoeve waar – hetzij regelmatig hetzij periodiek – niet werd geschoten op de “vlaggenmijt” of op een uit “rosmatten” gebouwd doel. Boeren, met hun zoons of knechten, beoefenden het boogschieten als een gezellig maar zeer moeilijk tijdverdrijf.

     

         Wanneer die schutters een zekere graad van behendigheid bereikt hadden,n voelden zij de behoefte zich met anderen te meten. Hieruit ontsproten dan samenkomsten uiteindelijk in een of andere dorpsherberg, waar tot de stichting van een schuttersvereniging besloten werd.

         Ik acht me niet bevoegd de evolutie van dit alles tot op onze dagen te schetsen. Enkel wil ik blijven stilstaan bij het schijnbaar zich op afstand houden tussen de massa huidige boogschutterverenigingen (een tiental per gemeente) en de zogenaamde “aloude gilden” met “kaart”. Sedert 1952 groepeert De Hoge Gildraad  der Kempen 59 Kempense schuttersgilden, waarbij 8 in onze naaste omgeving,

     

     

     

     

     

     

    Wuustwezel: Sint-Kristoffel, Sint-Joris en Sint-Sebastiaan;

    Kalmthout: Sint-Joris en Sint-Sebastiaan

    Nieuwmoer: Sint-Joris

    Wildert: Sint-Andries

    Essen: Sint-Sebastiaan

     

         Een honderdjarige als “Edel Tijdverdrijf” kan daarbij niet aansluiten noch deelnemen aan hun congressen, maar anderzijds bestaan er nauwe vriendschappelijke betrekkingen. Zeer dikwijls zijn die ”aloude” nog moeilijk leefbaar zonder de “jonge” en werven zij daar hun leden. Zo zal in 1881 Frans Backx, lid van “Edel Tijdverdrijf”, zich “koning” schieten in het aloude Sint-Sebastiaansgilde van Essen.

     

     

    Vóór 1869.

     

     

     

         Uit de in “Het Schuttershof” nog bewaarde allereerste medailles kunnen we opmaken welke maatschappijen er toen bestonden. De Nederlandse grens was toen evenmin als nu een belemmering voor de sport.

     

     

    En zo vinden we vermeld:

     

     

    “Ons Verlangen” – Ruckphen (1868)

    “Willem Tell” – Nispen (1858)

    “Bouwmans Eendracht” Roosendaal (1868)

     

                                  HerbergVan Doren voor 1914

     

    “De Gouden Leeuw” -Huybergen (1874)

    “De Zwanenkring” – Nispen (1878)

    “L’Union fait la Force” – Wouw (1896)

    “ De Kleine Raai “ - Essen (?) (1849)

    “De Volksvrienden” – Essen (1872)

    “De Eendracht” – Essen (1888)

    “De Vrijheidsvrienden – Essen (1894)

     

         We merken op dat in voorgaande opsomming heel wat maatschappijen van na 1869 vermeld worden en dat dit dus geen betrouwbare statistiek van vóór 1869 vormt.

     

     

     

         Sommige van die kleine dorpsverenigingen verdwenen na een kortstondig bestaan. We willen ze ook vergelijken met de 18 in de inleiding opgesomde schutterijen uit de periode1875-1889.

     

     Beweren dat deze 18 reeds in 1869 bestonden, zou onjuist zijn. Ook is het opvallend dat er tussen deze 18 heel wat “kruisbogen” zitten, terwijl de schutterijen, waarmee wij betrekkingen hebben, alle “handbogen” zijn.

         Bij twee verenigingen uit 1869 blijven we wat langer stil staan, omdat zij direct aanleiding gaven tot de stichting van “Edel Tijdverdrijf” n.l. de schutterij van H. Ickroth in de Nieuwstraat en “De Arabieren” op Horendonk.

     

     

     

     

    vorige | begin | volgende

     

     

     Terug naar hoofdpagina